Ethereum Classic Nedir? Popüler Kripto Para Birimi Hakkında Her Şey

Önemli kripto para birimleri arasında yer alan Ethereum Classic’i anlattığımız bu rehbere hoş geldiniz! Muhtemelen Ethereum (ETH) hakkında birkaç şey okumuşsunuz, sonrasında da karşılaştığınızda “Ethereum tamam da Ethereum Classic nedir?” diye kendinize sormuşsunuzdur.

DAO ifadesiyle de sık sık karşılaşmışsınızdır diye tahmin ediyorum. Merak etmeyin, bu kısa rehberde DAO ve Ethereum bölünmesi hakkında her şeyi anlatacağım.

“Ethereum Classic Nedir?” rehberinde DAO nedir, Ethereum Classic nedir, DAO’nun Ethereum Classic Fork’uyla alakası nedir, bir blockchain’i güncellemenin farklı yolları nelerdir (hard ve soft fork), hem Ethereum’un hem de Ethereum Classic’in şu anki performansı nasıldır gibi pek çok farklı şeyi öğreneceksiniz. Son olarak da avantajları ve dezavantajları olarak ETC ve ETH’yi karşılaştıracağız.

“Ethereum Classic Nedir?” rehberimizi okumayı tamamladığınızda Ethereum Classic nedir kapsamlı öğrenmiş olacak, Ethereum Classic Fork’unun nasıl gerçekleştiği bilecek, ETH ve ETC’nin performansı hakkında bilgilenecek ve her iki kripto para biriminin performansı üzerine bir yorumunuz olacak.

ETC - ETH karşılaştırması fikir ayrılığı yaratan ve iki topluluğu birbirinden ayıran bir konu. Bazı insanlar Ethereum blockchain’inde ayrılma gerçekleşmesini Ethereum’a duyulan güveni sürdürmek açısından gerekli görüyor bazılarıysa geliştiricilerin veya yatırımcıların isteklerine göre bir blockchain’in hiçbir şekilde değiştirilmemesini savunuyor. Merak etmeyin tüm bu konuları ele alacağız.

“Ethereum Classic Nedir?” yazımızda öncelikle Ethereum'un tarihini ele alacağız.

DAO Nedir? (Merkezi Olmayan Otonom Organizasyon/Decentralised Autonomous Organization - DAO)

 

Ethereum classic nedir

Ethereum platformunda akıllı kontratlar kullanılır. Akıllı kontratın ne olduğunu bilmeyen varsa şöyle açıklayalım; iki veya daha fazla taraf tarafından yapılan programlanabilir anlaşmalardır. Yani para iki taraf arasında aracıya ihtiyaç duyulmadan geçer. Her iki taraf da kodun meşru olduğunu kabul eder ve kod da parayı belli koşullar karşılandığında gönderir.

Merkezi Olmayan Otonom Organizasyon veya kısaca DAO oldukça karmaşık bir akıllı kontrattı. Oldukça etkileyici de bir amacı vardı. Fikir gelecekte Ethereum ağında oluşturulacak merkezi olmayan uygulamaların geliştirilmesi için para sağlamaktı.

Fikir basitti ama gerçekleştirmesi kolay değildi. DAO’da oylama hakkınızın olması için özel token’lar satın almanız gerekiyordu. Bu “DAO Token’ları” Ethereum’un doğal kripto para birimi Ether kullanılarak alınabiliyordu. DAO Token’larına sahip olmak hangi dApp’lerin para sağlanıp hangilerine sağlanmayacağı konusunda söz hakkına sahip olmak anlamına geliyordu.

Bir dApp’in (dağıtık uygulama) onaylanması için hazırlayan geliştiricinin Ethereum ağındaki uzmanlardan ve geliştiricilerden oluşan bir gruptan yeşil ışık alması gerekiyordu. Sonrasında oylamaya sunulurdu. Oylamadaki dApp DAO bağışçılarından en az %20 oy alırsa para sağlanıyordu ve projeye devam ediliyordu.

DAO, yatırımcılar arasında popüler olduğunu kanıtlayan devrim niteliğinde bir tasarıydı. Ethereum’u bilen herkes ağda oy hakkı satın almak istiyordu. Sistemin sunduğu esneklikten ve saydamlıktan etkilenmişlerdi. DAO Token’larının satıldığı ilk ay proje önemli miktarda Ether coin topladı. Bağış yapılan coin miktarı tahmini 150 milyon $’dı. Bu da var olan tüm Ether’in neredeyse %15’i anlamına geliyor.

DAO’nun programlanmasının bir parçası olarak geliştiriciler bir çıkış seçeneği oluşturacak kadar dikkatliydi. Kapana kısıldığınız takdirde kurtulamayabilirlerdi. Ya parçası olmasını istemediğiniz projelere topluluk tarafından evet oyu verilseydi?

DAO’nun çıkış yolu da bu yüzden oluşturuldu. Buna “Split Function” adı veriliyordu. Bu sayede yatırımcılar bağış yaptıkları Ether’leri geri alabiliyordu. Kullanıcıları “Split Function”ı kullanarak bir “Child DAO” da (Çocuk DAO) oluşturabilirdi. Eğer birden fazla DAO üyesi size katılırsa dApp’ler için başka fikirler de kabul edebilir, geliştirilmeleri için para sağlayabilirdiniz.

Tüm akıllı kontrol olayındaki tek sıkıntı bir üyenin DAO’dan ayrıldığı zaman 28 gün boyunca Ether’lerini kullanamasıydı. Çoğu geliştirici bunu duvardaki potansiyel su kaçağı olarak gördü ve dile getirdi. Ancak DAO’nun yaratıcıları tarafından bu görüşler ciddiye alınmadı. “Ethereum Classic Nedir?” yazımızda sıra geldi Ethereum’un derinden etkileyecek bir olaya.

Ne Yanlış Gidebilirdi? DAO Hack’i

Haziran 2016’nın ortalarında Ethereum topluluğunda bazı kimselerin dile getirdiği bu kaçaklar kötüye kullanıldı. Biri DAO akıllı kontratında bulunan paranın üçte birini çalmayı başardı. Girişken bir hacker için resmen maaş günüydü! Tek seferde hemen hemen 50 milyon $ çalmayı başarmıştı!

Ethereum classic nedir

Yukarıdaki görselden hacker’ın kaçağı nasıl kötüye kullandığını görebilirsiniz.

DAO Token’ına sahip biri kontrattan ayrılmak istediğinde tüm yapması gereken çıkarılmasını talep etmekti. İşlem o zaman iki aşamalıydı. Kullanıcı önce DAO’ya başta bağışladığı ETH coin’lerini geri alıyordu. Sonra da işlem defterde güncelleniyordu ve kontrattaki toplam coin sayısı tekrar hesaplanıyordu.

Ancak hacker defter güncellenmeden işlemin kendisini tekrar etmesini sağlayan bir fonksiyon oluşturmayı başardı. Yani başta bağışladığı miktardan çok daha fazlası ödendi.

İşlem kontratta bulunan toplam Ether miktarının üçte biri hacker’ın oluşturduğu “Child DAO” kontratına aktarılana kadar devam etti. Bu da DAO’nun geliştirilmesine ön ayak olan kişiler arasında tartışma başlattı.

Bu noktada eğer bir miktar ETH coin’inizin olsaydı panikleyebilirdiniz. Tüm sistemin çöktüğünü düşünebilirdiniz. Öyle bir şey olmadı. Ethereum’un kurucu ortağı ve bir geliştirici o zaman DAO’ya yapılan saldırının Ethereum ağının suçu olduğunu söylemenin bir sitede sıkıntı yaşandığında “tüm interneti” suçlamaya benzediğini dile getirdi.

DAO Hack’i Hakkında Ne Yapılabilirdi?

Anlaşılır bir şekilde blockchain kodlayıcısı veya geliştirici olmayan ama DAO saldırısının Ethereum’u çökertiğini düşünen pek çok insan mantıksızca tüm coin’lerini bir anda satmaya çalıştı. Fiyat 20$’dan 13$’a düştü ve pek çok kişi bunu Ethereum’un ölümü olarak gördü.

Ancak akıllı kontratta 28 gün olayı bulunduğunda hacker’ın 50 milyon $’la zaman dolana kadar yapabileceği bir şey yoktu. Bu da Ethereum topluluğuna potansiyel bir çözüm belirlemek ve bunu gerçekleştirmek için zaman sundu. Önlerinde üç seçenek vardı:

  • “Güçlünün egemenliği” yaklaşımı: Hiçbir şey yapmamak. Kötü kodlar kötüye kullanılmayı hak ediyor. Pahalı bir ders olarak görülebilir.
  • Soft fork (birazdan bahsedeceğim)
  • Hard fork (birazdan bahsedeceğim)

Her birinin avantajları ve dezavantajları şöyle:

Hiçbir Şey Yapmamak

“Hiçbir şey yapmamak” yaklaşımı kodun kanun olduğu gibi bir ideolojiyi takip ediyor. Kötü kod yazarsanız cezasını çekmelisiniz. Yüzlerce milyon dolarlık kodları test etmeden kullanıyorsanız sonuçlarına katlanmalısınız. İlk kripto para birimleri topluluklarının sahip olduğu özgürlükçü eğilimler göze alındığında böyle bir seçeneğin destek görmesi şaşırtıcı değil.

Soft Fork: Soft Fork Nedir?

“Ethereum Classic Nedir?” rehberinin amacı yeni başlayanlara Ethereum Classic kripto para birimi hakkında bilgi vermek olduğu için size soft fork nedir açıklayayım.

Soft Fork ve Hard Fork

Soft Fork
Kuralları sıkıştırır ( 1MB -> 0.5 MB)
Geriye doğru uyumlu
Eski nodlar yeni blokları kabul eder
Hard Fork
Kuralları genişletir (eg, 1MB -> 2MB)
Geriye doğru uyumlu değil
Eski nodlar yeni blokları kabul etmez

Blockchain’ler iki türlü değiştirilebilir, ya hard fork’la ya da soft fork’la. Soft fork ağ kurallarında geriye doğru uyumlu değişikliktir. Kulağa kafa karıştırıcı gelse de merak etmeyin öyle değil!

Microsoft Word gibi düşünün. En yeni MS Word sürümüne sahipseniz bir dosyayı kaydedip USB’ye attığınızda arkadaşınızın evinde MS Word 2007 sürümü olsa da dosya sorunsuz çalışır. Buna geri doğru uyumluluk denir.

Blockchain kurallarında yapılan değişiklikler yeni chain’in özelliğiyse eski chain’de çalışmaz. Örneğin MS Word’ün yazım denetleyicisine eklenmiş kelimeler yeni sürümlerde sorunsuz çıkarmaz ama eski sürümlerde çıkarır.

Ethereum geliştiricilerinin içinde bulunduğu DAO durumu dahilinde soft fork fikri, yeni kod kullanmak isteyip istemeyeceği tercihinin kullanıcıya kaldığı anlamına geliyordu. Ancak yapsalar da yapmasalar da birbirleriyle iletişim dahilinde olabileceklerdi. Teklif teoride hacker’ın çaldığı Ether’ları tamamen kilit altına almaktı. Yani soft fork çalınan coin’lerle yapılacak bir işlemin herhangi bir blok tarafından görmezden gelmesi anlamına geliyordu.

Fikir kağıt üzerinde muhteşemdi ve oldukça da destek aldı. Ancak bir topluluk üyesi başka bir olası sorunu fark etti. Soft fork, ağı “Denial of Service” saldırısına açık hale getiriyordu.

Soft Fork Denial of Service (DoS) Saldırısının Riskleri Nelerdi?

Ethereum ağında işlemleri onaylayan madenciler “gas” ile ödüllendirilir. Bu ödül ayrıca onları DoS saldırılarından korur. Ağı işlemlerle doldurmak için bir saldırganın yarattığı her “sahte” işleme ayrı ayrı “gas” yerleştirmesi gerekir. Bu da ağda bir saldırı gerçekleştirmeyi oldukça pahalı hale getirir. Soft fork fikrindeki sorun saldırganların DAO kontratında işlemler doldurmasını sağlayabilmesiydi. Bu madencileri pek çok alakasız algoritmayı çözmeye itecek ve karşılığında bir şey vermeyecekti.

Böylelikle soft fork fikri rafa kaldırıldı.

Hard Fork: Hard Fork Nedir?

Soft fork geriye doğru uyumlu, hard fork ise değil. Ethereum (veya herhangi) blockchain’ini geliştirmenin iki yolu arasındaki ana fark budur.

Hard fork gerçekleştikten sonra geriye almanın bir yolu yoktur. Eğer madenci olarak yeni kodu (kuralları) uygulamazsanız hem yazılımın güncellenmiş sürümünü kullanamaz hem de yeni blockchainle veya ağla herhangi bir şekilde etkileşime giremezsiniz.

Ethereum ağında gerçekleştirilmesi öne sürülen hard fork fikri belli bir noktada blockchain’i ikiye bölüyordu. Bu nokta DAO saldırısının gerçekleşmeden hemen öncesiydi. Fikir şuydu; o noktaya kadar eski ve yeni chain (hard fork’la oluşturulan) aynı olacaktı. Fork’tan sonra chain bölünecek ve her iki yeni chain de birbirinden bağımsız olacaktı.

Hard fork fikrinin ardında DAO saldırısında yatırımlarını kaybedenlerin parasını geri almasını sağlamak vardı. Kullanıcıların paralarını geri çekebileceği bir para iadesi akıllı kontratı kodlanacaktı. “Ethereum Classic Nedir?” sorusunu bize sorduran olaylardan biri de bu olacaktı.

Ethereum’un Bölünmesi ve Beraberinde Gelen Tartışmalar

Fikir Ethereum topluluğu üyeleri arasında tartışmalara yol açtı. Bazıları “kod yasadır” fikrini savunuyor ve blockchain’in amacının herhangi biri otoriteye kontrolünü vermemek olduğunu söyleyenler vardı. Bazılarıysa sadece paralarını geri almak istiyordu.

 

“Kod yasadır” görüşünde olanlar Ethereum Classic fork’undan önce yer alan eski sürümü kullanmaya devam etti. Para iadesini destekleyenler yeni chain’i oluşturmaya başladı. Böylelikle iki kripto para birimi ortaya çıkmış oldu.

 

Chain’in değiştirilmemiş sürümü “Ethereum Classic” (ETC) olarak biliniyor. Para iadesi yapılan sürüm ise ETH veya Ethereum olarak biliniyor. İkinci chain hem topluluğun çoğundan destek alıyor hem de projenin geliştiricilerinden. Verilen destek de Ethereum ve Ethereum Classic arasındaki piyasa kapitalizasyonundaki mevcut farka da yansıyor.

Ethereum Classic Nedir?

Daha önce de dediğim gibi Ethereum Classic orijinal sürüm. DAO saldırısından dolayı para iadesi gerçekleştirmek için yapılan değişiklikler yok.

Ethereum Classic coin’inin değeri şu an 17,21$ (16 Mayıs 2018). Piyasa kapitalizasyonu 1.75 milyon $. Toplam ağ değeri sıralamasında 18. sırada yer alıyor. Coinmarketcap’in grafiğine de bakabilirsiniz:

Ethereum classic nedir

Ethereum Classic çoğunlukla Ethereum (ETH) ile aynı kripto para birimleri olsa da aralarındaki en büyük fark asıl geliştiricilerinin çoğunun üzerinde artık çalışmıyor olması. Kurucuları Vitalik Buterin ve Gavin Wood yeni chain’e geçti. Böylesi büyük isimlerin yenisine destek verirken hala Ethereum Classic’le ilgili olanlar bulunması biraz ilginç gelebilir.

Ne yaptıklarını anlamak için ilk blockchain’i doğru anlamak çok önemli.  Blockchain’lerin en önemli ve muhtemelen çığır açan özellikleri proje bağlı olan veya olmayan herhangi bir kişi ya da kurum tarafından yönetilmemeleri.

ETC’ye destek verenler harf fork fikrini zengin yatırımcıları korumak için ortaya sürülen uygun bir bahane olarak görüyor. Blockchain’in asıl tasarlanma amacının tam tersi yönünde hareket etmesi anlamına geliyor. DAO saldırısında para kaybedenlerin kontrolü yaklaşımı onlar için tamamen kabul edilemez.

ETC mi ETH mi sorusu herhangi bir bireyin blockchain’in değişmezliğine ne kadar değer verdiğine bakıyor.

Ethereum (ETH)

Her iki kripto para biriminin piyasa kapitalizasyonlarından da anlayabileceğiniz üzere kripto para birimi dünyası Ethereum’u Ethereum chain’in gerçek sürümü olarak görüyor. Bu yazının yazıldığı sırada Ethereum ile Ethereum Classic arasında dağlar kadar fark var.

Şu anda ETH’nin fiyatı 690$. Ağın toplam piyasa kapitalizasyonu 68.615.385.890$. Bu rakamları Ethereum’u Bitcoin’den sonra en değerli kripto para birimi ağları sıralamasında ikinci sıraya oturtuyor.

Aşağıda Ethereum’un grafiğini görebilirsiniz. Kırmızı ok Ethereum bölünmesinin gerçekleştiği zamanı işaret ediyor.

Ethereum classic nedir

Ethereum Classic ve Ethereum: Avantajları ve Dezavantajları

“Ethereum Classic Nedir?” rehberimizin bu bölümünde iki birimin avantajlarına ve dezavantajlarına bakacağız.

Compare Crypto Exchanges Side by Side With Others

Did you know?

Have you ever wondered which crypto exchanges are the best for your dating goals?

See & compare TOP3 crypto exchanges side by side

Ethereum

 

Ethereum classic nedir Avantajlar

Orijinal geliştiricilerin çoğu bu proje üzerinde çalışıyor. Asıl rotalarını takip ediyorlar.
ETC’den daha yüksek hash oranına sahip. Yani ağda daha fazla işlem onaylayan madenci var, bu yüzden de daha güvenli.
Enterprise Ethereum Alliance’ın desteğine sahip. Bu grubun içerisinde ağda yeni şeyler deneyen dünyanın en büyük şirketleri ve bankaları yer alıyor. EEA için üyeler açıklandığında Ethereum fiyatı bir anda arttı.

Ethereum classic nedir

Yukarıda Enterprise Ethereum Alliance’ın yüksek profilli şirketlerine çok küçük bir örnek yer alıyor. Gördüğünüz gibi bazıları oldukça etkileyici şirketler.

Ethereum classic nedir Dezavantajlar
ETH ve ETC’yi oluşturan Ethereum bölünmesi blockchain’in ana kurallarından birini çiğnedi. Blockchain’in tamamen değiştirilemez olması gerekiyordu. İnsanların parasını kurtarmak için bir kere bile değiştirilmesi teorik olarak bir daha yapılabileceği anlamına geliyor. Gelecek sefer belki de topluluk odaklı bir değişiklik olmayabilir.

Electrum Wallet İncelemesi
İyi Yönler
  • Bitcoin'in en eski cüzdanlarından biri
  • Kullanımı çok kolay
  • Yazılım tabanlı
Exodus Wallet İncelemesi
İyi Yönler
  • Kullanımı kolay
  • Müşteri hizmetleri var
  • Birden fazla kripto para seçeneği

Ethereum Classic

 

Ethereum classic nedir Avantajlar
Blockchain’in asıl vizyonuna sadık kaldı. Topluluk hevesleri için değiştirilebiliyorsa değiştirilemez defter demenin ne anlamı kaldı?
Yatırımcılar için daha fazla potansiyele sahip. Yüksek riskli bir yatırım olduğu gerçek ancak Grayscale Investment Trust’tan Barry Silbert gibi kişiler projeyi destekliyor.

Ethereum classic nedir Dezavantajlar
Blockchain için merkezi olmayan uygulamalar oluşturan bir EEA’ya sahip değil.
Ethereum’un yaratıcıları artık proje üzerinde çalışmıyor.
Bazıları Ethereum projesinin tamamen karşı olanlar tarafından destek gördüğünü düşünüyor.

Ethereum Classic Nedir? - Son Sözler

“Ethereum Classic Nedir?” rehberimizin sonuna geldik. Umarım yazımız iki Ethereum birimi hakkında da pek çok şey öğrenmenize yardımcı olmuştur.

İşte öğrendiklerinizin özeti:

  • DAO nedir
  • DAO neden başarısız oldu
  • Hard fork ve soft fork nedir
  • Ethereum topluluğun Ethereum bölünmesi kararından neden fikir ayrılığı yaşadı
  • Ethereum Classic nedir
  • Ethereum nedir
  • Her ikisinin avantajları ve dezavantajları

Ethereum Classic nedir isimli bu yazımızdan öğrendiğiniz yeni şeylerden sonra görüşünüz ne yönde değişti? Sizce hangisi daha önemli; yatırımcılara para iadesi mi yoksa blockchain’in değiştirilemezliğini korumak mı? Yorumlarda fikirlerinizi görmekten mutluluk duyarız!

Dürüst geri bildirimde bulunun

Gerçek fikrinizi bırakarak en iyi kripto para borsasını seçmek isteyen binlerce insana yardımcı olun. Pozitif veya negatif tüm geri bildirimler dürüst oldukları sürecek kabul ediliyor. Taraflı geri birimleri veya spam'leri yayınlamıyoruz. Deneyiminizi, fikrinizi veya tavsiyenizi paylaşmak istiyorsanız sahne sizin!

FAQ

Kendim için en iyi kripto para borsasını nasıl seçerim?

Kendiniz için en iyi kripto para borsasını seçerken her zaman en iyi kripto borsalarında olması gereken gerekli özellikler ve sizin için önemli olan özellikler arasında bir denge aramanız gerekiyor. Örneğin en iyi borsaların hepsinde üst düzey güvenlik bulunmalı. Sadece ana kripto para birimleriyle alım satım yapmayı düşünüyorsanız borsadaki coin çeşitliliği sizin için çok da önemli olmayacaktır. Tamamen kişiden kişiye değişiyor!

Yeni başlayanlar için en iyi kripto para borsası hangisi?

İnternetteki en iyi kripto borsaları incelemelerini okuduğunuzda bu borsaların genellikle kolay kullanıma sahip olduğunu görürsünüz. Bazıları diğerlerine göre basit ve kullanıcı dostu olsa da en iyi borsaların herhangi birini kullanırken zorluklarla karşılaşmazsınız. Çoğu kullanıcı Coinbase'in mevcut piyasadaki en basit borsalardan biri olduğunu dile getiriyor.

Kripto borsası ve brokerage arasındaki fark ne?

Basit bir şekilde anlatmak gerekirse kripto para borsası başka bir kişiyle kripto para alım satımı yaptığınız yerdir. Binance gibi borsa platformları aracı rolünü üstlenir. Sizi (teklifinizi veya isteğinizi) başka biriyle (satıcı veya alıcı) ile bir araya getirir. Brokerage üzerinde "başka biri" yoktur. Platformda herhangi bir üçüncü parti müdahalesi olmadan kripto coin'lerinizi veya itibari paranızı alıp satarsınız. En iyi kripto para borsaları sıralamalarında her iki işletme türü de (borsa ve brokerage) genellikle borsa adı altında aynı kapsayıcı terimle anılır. Daha basit olması için yapılır.

Tüm kripto para borsaları Amerika'da mı yer alıyor?

Kesinlikle hayır! En iyi kripto para borsalarından bazıları Amerika'da yer alsa da (Coinbase veya Kraken) dünyanın farklı yerlerinde yer alan ve iyi bilinen sektörün başka liderleri de bulunuyor. Örneğin Binance Tokyo, Japonya'da yer alırken Bittrex Liechtenstein'da bulunuyor. Bir borsanın tercih ettiği konum hakkında pek çok farklı sebep bulunsa da çoğu işletmeyle ilgili şeylerle alakalı. Platformdaki kullanıcılara bir etkisi yok.

Gün
Saat
Dakika
Saniye