Farklı Veritabanı Türleri

DB-Engines sıralamasına göre en popüler veritabanı yönetim sistemlerinden dördü ilişkisel türden. Piyasanın aslan payını alıyorlar. Dolayısıyla yeni başlayan birinin de tek duyduğu veritabanı oluyor. Buna rağmen veri doplamanın farklı yollarına sahip birden fazla veritabanı türleri mevcut.

Her birinin farklarını ve benzersiz satış noktalarını anlamak doğru seçimi yapmak için önemli. Seçeneklerinizi avcunuzun için gibi bilmenize yardımcı olacak veritabanı türleri hakkında detaylı bir rehber hazırladık.

Modern Veritabanından Öncesi

Farklı Veritabanı Türleri: Bilgisayar

İlk veritabanı türleri oldukça sınırlı fonksiyonlara sahipti. Önce bilgisayar girişimcileri tarafından düz veritabanı olarak adlandırdıkları veritabanı kullanılıyordu. Basit metin dosyalarından oluşuyor. Yani verilerin metinsel formda olması ve makul bir uzunluğa sahip olması gerekiyor. Her yeni alanın başlangıcını belirtmek için programcının sınırı belirlemek adına seçilmiş özel bir karakter olan sınırlayıcı (ör. virgün veya iki nokta üstüste) kullanması gerekiyor. Alanlar arasında ilişki olmadığından düz veritabanında gezinmek ve arama yapmak zor. Değiştirilmediği ve sadece okunması gerektiğinden çok küçük bir veri miktarı için çalışıyor. Bu veritabanı türünün basit örneklerini görmek için CSV (Comma Separated Values) dosyalarına bakın.

Kaç çeşit veritabanı vardır diye sorulduğunda 1960'larda IBM'in hiyerarşik veritabanlarını tanıttığını görüyoruz. Adından da anlaşılacağı üzere kayıtlar birbirine ağaç şeklinde bir yapıyla bağlı, ebeveyn-çocuk ilişkileri gibi. Bir nesnenin sadece bir ebeveyni olabilirken bir ebeveynin birden fazla çocuğu olabiliyor. İlişkisel veritabanlarına yönelik atılan ilk adım bu oldu. Ancak hiyerarşik ilişkinin kesinliği her tür dosya kaydı için iyi çalışmıyor. Bazı durumlarda veri düzenlemeyi zorlaştırıyor. Bunu çözmek adına on yıl sonra Charles William Bachman III ağ veritabanları adlı daha esnek bir model çıkardı. Ağaç yapısı hala vardı ancak artık çocukların da birden fazla ebeveyni olabiliyordu. Şimdiye kadar ağ veritabanları sanal olarak yok oldu. Çoğu şirket çıktığı gibi ilişkisel veritabanı trenine atladı.

İlişkisel ve İlişkisel Olmayan Veritabanları

Modern veritabanı türlerine baktığınızda ilişkisel olanların en çok öne çıkanlar olduğu çok açık. Edgar F. Codd bu ifadeyi 1962 yılında IBM'de çalışırken ortaya çıkardı. MySQL, PostgreSQL veya SQL Server hep muhteşem ilişkisel veritabanı örnekleri. Veritabanı türleri nelerdir dediğinizde örnek olarak veriliyorlar. Adlarında da ipucu var; verilere erişmek ve değiştirmek için SQL (Structured Query Language) bilmeniz gerekiyor.

Veritabanı türleri içerisinde ilişkisel olanı kullandığınızda verileri sütun ve sıralardan oluşan tablolarda saklayabiliyorsunuz. Her sıra bireysel bir kaydı temsil ediyor, her sütun kendisine atanmış bir veri türünü simgeliyor. Alakalı bilgilere sahip olan tablolar birincil ve yabancı anahtarlarla bağlanabiliyor.

Geçtiğimiz yıllarda ilişkisel olmayan veritabanı türleri içerisinde de etkileyici bir yükseliş yaşandı. Sebebi de yapılandırılmamış veri depolamaya giderek artan ihtiyaç. Büyük veri çağında zaman zaman bilgi çeşitliliğiyle başa çıkmamız gerekiyor. Veri resim, video hatta sosyal medya paylaşımları anlamına gelebiliyor. Çizelgesel olmayan verilerle çalışmak için "Kaç çeşit veritabanı vardır?" sorusunun cevaplarından biri olan ilişkisel olmayan veritabanına ihtiyacınız var. Farklı veritabanı türleri ile çalışan geliştiriciler zaman zaman bunları NoSQL veritabanları olarak adlandırıyor; ilişkisel olanların aksine SQL sorgularını desteklemiyorlar.

Veritabanı türleri içerisinde ilişkisel modeli kullanmayan dört veritabanı türü var. Seçiminize göre verileri belge, anahtar-değer çifti, grafik veya sütun aileleri olarak saklayabilirsiniz.

Belge Tabanlı Veritabanları

Kaç çeşit veritabanı vardır sorusuna yanıt olan veritabanı türlerinden biri olarak belge tabanlı veritabanında (çoğu zaman belge deposu olarak adlandırılır) veriler belge koleksiyonlarında genellikle JSON, XML veya BSON formatları kullanılarak saklanır. Veritabanı türleri fark etmeksizin bir kayıtta ihtiyaç duyduğunuz karar veri saklanabilir, sınırlama yok. Tek bir dosyada belli bir iç yapı vardır, ancak bu belgeden belgeye değişebilir. Bunları yuvalayabilirsiniz.

Tüm ilişkisel olmayan veritabanı türleri içerisinde belge depoları en popüler olanlardır. En iyi örnek şu anda 400 milyondan fazla indirilmiş MongoDB'dir. İlk olarak 2008'de çıkan bu veritabanı şu anda Barclays ve Bosch gibi endüstri devleri tarafından kullanılıyor. Geliştiriciler kolay öğrenme eğrisini ve üstün çevikliğini beğeniyor. Ücretsiz Community sürümünü ve ücretli Enterprise sürümünü kullanabilirsiniz. Windows, Linux ve macOS'te çalışıyor.

Anahter-değer veritabanları

Adından da anlaşılacağı üzere veritabanı türleri nelerdir dendiğinde bu türdeki ilişkisel olmayan veritabanında her kaydın bir anahtara ve bir değere sahip olduğunu görüyoruz. Sözlüğe benzer şekilde anahtar değeri tanımlamak için kullanılabiliyor. Bu kadar basit. Geliştiricilerin veritabanı türleri içerisinde bu türü tercih etmelerinin sebebi kullanacakları verilerin çok karmaşık olmaması ve hızın öncelik olması. Örneğin yapılandırma verilerini saklamak için muhteşem bir seçenektir.

Saklanan verilerin şeması yoktur. Veritabanının kendisi veritabanı ilişki türleri içerisinden yer alan ilişkisel bir veritabanına kıyasla çok daha hafif sıklettir. Gömme işlemleri için en iyi veritabanı türleri arasında yer alır. 2022 yılı için en popüler anahtar-değer veritabanı Redis'tir. Üç sefer (2017, 2018 ve 2022) StackOverflow yıllık anketinde veritabanı türleri içerisinde en çok sevilen veritabanı olmuştur.

Karşılaştır Online Eğitim Platformları Diğerleriyle Yan Yana

Biliyor Muydunuz?

Kariyeriniz için hangi online eğitim platformunun daha iyi olduğunu merak etmiş miydiniz?

EN İYİ online eğitim platformunu yan yana görün ve karşılaştırın

Grafik Veritabanları

Veritabanı türleri nelerdir dendiğinde göz önüne çıkan grafik veritabanını kullandığınızda iki veri türüyle çalışırsınız. Nodlar veritabanındaki nesneleri ifade eder. Kenarlar ilişkileritanımlar. Grafik adı da verilir. İlk bakışta grafik veritabanları eski ağ veritabanlarına benzese de arada bir fark vardır. Ağ veritabanları kısaltmalar açısından yetersiz kalmışlardır. Neo4J ve Dgraph gibi grafik veritabanlarında ise çok daha profesyonel bir şekilde modellenmişlerdir.

Tüm veritabanı türleri içerisinde ilişkiler ve analizleri öncelik olduğu zaman en iyi seçenek budur. Ancak incelediğimiz veritabanı ilişki türleri içerisinde grafik veritabanlarının açık bir dezavantajı vardır; veriye erişmek için sorgu diline ihtiyaç duyulsa da SQL veya herhangi bir evrensel kabul görmüş yaklaşım kullanılamaz. Standardizasyon eksikliği çoğu sorgu dilinin sadece bir veya birkaç grafik veritabanı kullabileceği anlamına gelir.

Udacity Review Logo
İyi Yönler
  • Basit tasarım (gereksiz bilgi yok)
  • Yüksek kaliteli dersler (ücretsizler dahil)
  • Çeşitli özellikler
Ana Özellikler
  • Nanodegree programları
  • Firmalara uygun
  • Ücretli tamamlama sertifikası
Udemy Logo
İyi Yönler
  • İnanılmaz çeşitlilikte dersler
  • Gezinmesi kolay
  • Teknik sorunlar yok
Ana Özellikler
  • İnanılmaz çeşitlilikte dersler
  • 30 günlük para iade politikası
  • Ücretsiz tamamlama sertifikası
Udacity Review Logo
İyi Yönler
  • Kullanması kolay
  • Kaliteli içeriğe sahip
  • Fiyat konusunda saydam
Ana Özellikler
  • Tamamlamada ücretsiz sertifikalar
  • Veri bilimi becerilerine odaklanıyor
  • Esnek eğitim programları

Sütun Depo Veritabanları

Veritabanı ilişki türleri içerisinde ilişkisel olmayan veritabanlarının sonuncusuna sütun depo veritabanı, sütun aile veritabanı veya geniş sütun depo adı veriliyor. Veritabanı türleri içerisinde bu seçeneği büyük veri için iyi bir tercih haline getiren şey sahip olduğu hızlı performans, verimli veri sıkıştırma ve muhteşem ölçeklenebilirlik. 

Farklı Veritabanı Türleri: Masa Başı Çalışan

İlişkisel veritabanlarında bulunan şemanın aksine sütun depo veritabanları sütun ailelerini depolamak için keyspace kullanıyor. Veritabanı türleri içerisinde bu türde tabloya benzer şekilde bir sütun ailesinde sütunlar ve sıralar yer alıyor. Ancak arada açık bir fark var; tüm sıralara uzanmıyor. Bunun yerine bir sırada bulunuyor. Yani farklı sıraların farklı sütunları olabiliyor. Sütunların haricinde her sıranın anahtar adlı bir tanımlayıcısı var. Her sütun bir isim, bir değer ve bir zaman damgası saklıyor. Sütun aile modelini kullanan veritabanlarına örnek olarak Cassandra, Vertica ve Druid'i söyleyebiliriz. 

Veritabanı Türleri: Sırada Ne Var?

2011 yılında Matthew Aslett NewSQL terimini kullanan ilk kişi oldu. İfade ettiği şey veri depolama çözümlerinin en yeni jenerasyonu; NoSQL'in ölçeklenebilirliğini ilişkisel veritabanlarının ACID uyumluluğuyla bir araya getirenler. ACID ifadesi veri depolamanın en temel prensipleri olan Atomicity, Consistency, Isolation ve Durability'nin kısaltması. Her iki dünyanın da en iyisine ulaşmanın yolu genel amaç ideallerinden kurtulup tek bir işi mükemmel bir şekilde yapmayı denemekte. Örneğin MemSQL özellikle kümelenmiş analizlerle başa çıkar.

The Economist'e göre veri yeni petrol. Bu yüzden veritabanı türleri sayısının sürekli artması çok doğal. İlişkisel veritabanları hala popüler olsa da farklı durumlar için farklı araçlar gerekiyor. Umarım detaylı rehberimiz size konu hakkında az da olsa bilgi vermiştir. Sonuçta farklı veritabanlarını anlamak seçim yapmayı kolaşlaştırıyor.

Dürüst geri bildirimde bulunun

Gerçek fikrinizi bırakarak en iyi online eğitim platformunu seçmek isteyen binlerce insana yardımcı olun. Pozitif veya negatif de olsa tüm geri bildirimler dürüst oldukları sürecek kabul ediliyor. Taraflı geri birimleri veya spam'leri yayınlamıyoruz. Deneyiminizi, fikrinizi veya tavsiyenizi paylaşmak istiyorsanız sahne sizin!


EN İYİ 3 Popüler Kupon Kodu

Onaylanmış

UP TO 85% OFF

Limited-time Udacity Coupon
Puan
5.0
Onaylanmış

AS LOW AS $14.99

Top Udemy Courses For Less
Puan
5.0
Onaylanmış

Free Courses

At edX Website
Puan
5.0

SSS

İlişkisel ve ilişkisel olmayan veritabanları arasındaki fark nedir?

İlişkisel veritabanları sıra ve kolonlardan oluşan ve SQL bilgisi gerektiren tablolarda veri saklama olanağı sunar. İlişkisel olmayan veritabanlarında verileri belge, anahtar-değer çifti, grafik veya kolon aileleri olarak saklayabilirsiniz. SQL sorgularını desteklemezler.

Veritabanı olaran ne örnekler var?

Veritabanı yönetim sistemi olarak MySQL, Microsoft Access, PostgreSQL, SQL Server, Oracle, FileMaker, RDBMS, Clipper ve dBASE örnekleri var. Veritabanı yönetim sistemleri yapılandırılmış bilgi topluluğundan oluşan veritabanlarını kontrol eder.

Hangi online ders sitesini inceleyeceğinizi nasıl seçiyorsunuz?

Piyasa boyutuna, popülerliğe ve en önemlisi kullanıcılarımızın taleplerine veya belli online eğitim platformları hakkında gerçek MOOC incelemesi okumak isteme talebine göre online eğitim platformlarını seçiyoruz.

E-öğrenme incelemelerinizi yazmadan önce ne kadar araştırma yapıyorsunuz?

MOOC uzmanlarımız haftalarca araştırma yapıyor. Sonrasında farklı etkenler hakkında değerlendirmelerini yapabiliyorlar. Çok fazla zaman alsa da online eğitim platformundaki tüm gerekli özelliklerin denenmesi, test edilmesi ve gerçek verilere dayalı bir hükümde bulunulmasını garanti edebilmemiz için tek yol bu.

En iyi online eğitim platformlarını seçerken en önemli etken hangisi?

Tek bir etken seçmek yanlış olur. Öncelikler her kişinin değerlerine, isteklerine ve hedeflerine göre değişiyor. Biri için önemli olan bir özellik başkası için önemsiz olabiliyor. Tüm kullanıcıların öğrenme materyallerinin iyi kalitesi konusunda hemfikir olması bir online eğitim platformu olmazsa olmaz.

Bu e-öğrenme inceleme platformu diğerlerinden nasıl farklı?

Her MOOC inceleme platformu eşsizdir. Kendi hedefleri ve değerleri vardır. Bizim e-öğrenme incelemelerimiz %100 gerçektir ve dikkatli bir analizden sonra kaleme alınır. Çoğu e-öğrenme inceleme sitesinde bu bu özellik bulunmadığından bunu süper gücümüz gibi görüyoruz!

Gün
Saat
Dakika
Saniye